ONZ tworzy komisję AI z szefami Nvidii, Amazona i Microsoftu, krytycy mówią o samoregulacji

Organizacja Narodów Zjednoczonych wraz z Międzynarodowym Związkiem Telekomunikacyjnym (ITU) ogłosiła powołanie AI for Good Global Commission, komisji mającej wypracować międzynarodowe standardy zarządzania sztuczną inteligencją. Jej pierwsze posiedzenie odbędzie się 8 lipca w Genewie, w tygodniu, który organizatorzy określają mianem stolicy globalnego zarządzania AI.

Kto zasiada w komisji

Współprzewodniczącymi komisji zostali dyrektor generalny Salesforce Marc Benioff oraz prezydent Rwandy Paul Kagame. Wśród członków znaleźli się dyrektor generalny Amazona Andy Jassy, prezes Microsoftu Brad Smith, założyciel i szef Nvidii Jensen Huang, współzałożyciel Anthropic Jack Clark oraz współzałożyciel Cohere Aidan Gomez. Do grona dołączyli też miliarderzy spoza sektora czysto technologicznego, w tym Mukesh Ambani z Reliance oraz Sunil Bharti Mittal z Bharti Enterprises.

Zamysł komisji różni się od klasycznych ciał ONZ. Ma to być mniejszy, szybszy zespół kadry zarządzającej, zdolny do wskazywania konkretnych problemów i wypracowywania rozwiązań bez proceduralnego ciężaru pełnego konsensusu dyplomatycznego 193 państw członkowskich Zgromadzenia Ogólnego. W praktyce komisja może publikować rekomendacje, zwoływać grupy robocze i negocjować dobrowolne zobowiązania między swoimi członkami.

Genewski tydzień AI

Pierwsze posiedzenie komisji 8 lipca zbiegnie się z inauguracyjnym UN Global Dialogue on AI Governance, zaplanowanym na 6 i 7 lipca, oraz szczytem ITU AI for Good Global Summit trwającym od 7 do 10 lipca. Skumulowanie tych wydarzeń w jednym tygodniu ma podkreślić rangę Genewy jako centrum dyskusji o globalnym nadzorze nad sztuczną inteligencją.

Deklarowane cele komisji obejmują wypracowanie odpowiedzialnych rozwiązań AI, zmniejszenie globalnych nierówności w dostępie do technologii oraz ustalenie międzynarodowych standardów zarządzania. Powołanie komisji nastąpiło tydzień po tym, jak sekretarz generalny ONZ António Guterres wezwał firmy AI do jawnego ujawnienia rzeczywistych kosztów budowy centrów danych.

Zarzuty o samoregulację

Krytycy, w tym komentatorzy cytowani przez Common Dreams, zwracają uwagę na paradoks: komisja mająca nadzorować branżę AI składa się w dużej mierze z dyrektorów firm, które na łagodnych regulacjach zyskują najwięcej. Badania opinii publicznej pokazują ograniczone zaufanie obywateli do wielkich firm technologicznych, sprzeciw wobec budowy centrów danych w ich okolicy oraz obawy o zbyt bliskie relacje polityków z Big Tech.

Dodatkowym kontekstem jest towarzyszący komisji raport panelu naukowego ONZ, który ostrzega, że możliwości AI wyprzedzają zarówno rozumienie naukowe zjawiska, jak i zdolność rządów do reagowania. Zdaniem krytyków to argument za tym, by nadzorem kierowali niezależni eksperci, a nie szefowie firm bezpośrednio zainteresowani wynikiem regulacji.

Dla Polski i Unii Europejskiej, która wdraża własny AI Act, powstanie komisji ONZ to sygnał, że globalny wyścig o ustalenie reguł gry dla sztucznej inteligencji przenosi się na poziom ponadnarodowy, a europejskie podejście oparte na wiążących przepisach będzie musiało konkurować z modelem dobrowolnych zobowiązań forsowanym przez amerykańskie i azjatyckie koncerny technologiczne.

Źródła: UN AI Governance Commission Names Jensen Huang, Jassy, and Benioff (easternherald.com), UN Creates AI for Good Commission, Full of Big Tech Execs (commondreams.org), Mukesh Ambani, Sunil Bharti Mittal named founding members of UN-backed AI for Good Global Commission (storyboard18.com)