Trump cofa zakaz eksportu najmocniejszych modeli Anthropic po trzech tygodniach sporu

Sekretarz Handlu USA Howard Lutnick ogłosił zniesienie kontroli eksportu na dwa najpotężniejsze modele Anthropic, Claude Fable 5 i Mythos 5. Decyzja kończy trzytygodniowy spór, który pozbawił zagranicznych klientów dostępu do najbardziej zaawansowanych narzędzi firmy i wywołał pytania o to, kto w Waszyngtonie naprawdę decyduje o losie amerykańskiej sztucznej inteligencji.

Cała sprawa zaczęła się 12 czerwca, zaledwie trzy dni po publicznej premierze Fable 5 i Mythos 5. Andy Jassy, prezes Amazona, skontaktował się bezpośrednio z sekretarzem skarbu Scottem Bessentem oraz doradcą do spraw AI Davidem Sacksem, informując, że badacze Amazona znaleźli sposób na obejście zabezpieczeń Mythos 5. Konkretna sekwencja promptów miała pozwalać na wydobycie z modelu informacji o cyberatakach, które powinny być objęte ograniczeniami.

Dziewięćdziesiąt minut na decyzję

Departament Handlu zareagował błyskawicznie. Dario Amodei, dyrektor generalny Anthropic, dostał zaledwie 90 minut na wyłączenie modeli offline dla użytkowników spoza USA. To bezprecedensowe tempo pokazało, jak nerwowo administracja Trumpa podchodzi do kwestii bezpieczeństwa narodowego związanych z najnowocześniejszymi systemami AI, zwłaszcza gdy sygnał alarmowy pochodzi od konkurenta w branży chmurowej.

26 czerwca sytuację częściowo złagodzono, wprowadzając ograniczony dostęp dla ponad stu amerykańskich firm w ramach programu o kryptonimie Project Glasswing. Nie rozwiązało to jednak głównego problemu: klienci poza Stanami Zjednoczonymi przez blisko trzy tygodnie nie mieli dostępu do najmocniejszych modeli Anthropic, podczas gdy konkurencja, w tym chińskie firmy oferujące tańsze i mniej ograniczone rozwiązania, mogła przejmować rynek.

Wątpliwości ekspertów

Nie wszyscy eksperci od cyberbezpieczeństwa podzielali entuzjazm administracji co do skali zagrożenia. Andrew Morris z firmy GreyNoise Intelligence ocenił, że ujawnione informacje są wciąż dalekie od realnie niebezpiecznych. Dean Ball, ekspert od polityki AI, określił reakcję Departamentu Handlu jako karykaturalną. Badacz Ben Murphy zwrócił z kolei uwagę, że cały incydent to kolejny krok w stronę balkanizacji technologii AI wzdłuż linii geopolitycznych.

Przez ostatnie dwa tygodnie ściśle współpracowaliśmy z Anthropic, aby przeanalizować i zatwierdzić Fable 5, zapewniając spójność działań rządu USA i wzmacniając amerykańskie przywództwo w AI - Howard Lutnick, sekretarz handlu USA

Warunki rozejmu

Rozwiązanie sporu nie oznacza powrotu do stanu sprzed 12 czerwca. Anthropic zgodził się proaktywnie wykrywać i usuwać ryzyka bezpieczeństwa związane z modelami, blokując znalezioną przez Amazon lukę w 99 procentach przypadków. Firma zobowiązała się też do ściślejszej współpracy z rządem federalnym przy protokołach bezpieczeństwa i premierach przyszłych modeli, a także do informowania władz o wszelkiej złośliwej aktywności wykrytej wśród użytkowników. Dodatkowo Anthropic ma budować wspólny system oceny podatności razem z Amazonem, Microsoftem i Google.

Warto zwrócić uwagę na zmianę na czele negocjacji po stronie Anthropic. To nie Dario Amodei, znany z publicznych apeli o regulację AI i wcześniejszego poparcia dla Kamali Harris w wyborach 2024 roku, prowadził rozmowy z administracją, lecz współzałożyciel firmy Tom Brown. List Lutnicka był adresowany właśnie do niego, co komentatorzy odczytali jako sygnał, że Amodei stał się politycznym celem administracji.

Co to oznacza dla firm poza USA

Dla firm i deweloperów spoza Stanów Zjednoczonych, w tym polskich, ten epizod jest ostrzeżeniem, że dostęp do najnowocześniejszych modeli AI może zostać odcięty z dnia na dzień decyzją administracyjną, niezależnie od umów czy planów wdrożeniowych. Trzytygodniowa przerwa w dostępie do Fable 5 i Mythos 5 zmusiła część klientów do szukania alternatyw, w tym u chińskich dostawców, co pokazuje, jak kruche mogą być łańcuchy zależności oparte na jednym dostawcy objętym amerykańską polityką eksportową.

Anthropic ogłosił przywrócenie globalnego dostępu do obu modeli od 1 lipca, informując klientów, że proces odblokowywania będzie stopniowy. Firma opublikowała też oficjalne oświadczenie w swoim serwisie informacyjnym, opisujące zarówno wstrzymanie dostępu 12 czerwca, jak i jego przywrócenie.

Sprawa trafiła też na wyższy szczebel dyplomatyczny. Według doniesień, do przełomu w negocjacjach przyczyniło się spotkanie Dario Amodei z przedstawicielami administracji Trumpa przy okazji szczytu G7 we Francji, gdzie omawiano między innymi przyszłość amerykańskiego przywództwa w AI na tle rosnącej konkurencji ze strony Chin.

Cały incydent pokazuje też rosnące napięcie między wiodącymi firmami AI a rządem USA w kwestii tego, kto ponosi odpowiedzialność za bezpieczeństwo najnowszych modeli. Podczas gdy Anthropic od miesięcy pozycjonuje się jako firma stawiająca na bezpieczeństwo, sam fakt, że to właśnie jej model wywołał alarm o możliwym wycieku informacji o cyberatakach, może komplikować tę narrację w oczach klientów instytucjonalnych i rządowych na całym świecie.

Źródła: Trump administration lifts export controls on Anthropic's most powerful AI models (Yahoo News), Inside Anthropic's 20-Day Standoff With the Trump Administration Over Pulled AI Models (MLQ News), Trump administration lifts Claude Mythos 5, Fable 5 export restrictions after Anthropic works with government (Fox Business), Trump Just Cleared Anthropic to Go Global (24/7 Wall St.)